Sınavın yarısı sözel

Taktikler / Türkçe / Taktik 19

Anlatım bozukluğu taraması

Yüklemleri say, her yüklemin öznesini ayrı ayrı sor. Sonra ortak ögeyi her yükleme tek tek bağla. Yalnız birine uyuyorsa bozukluk oradadır.

Nasıl yapılır

  1. 1

    Yüklemleri say. Her yüklemin öznesini ayrı ayrı sor.

  2. 2

    Ortak nesneyi ya da tamlayıcıyı her yükleme tek tek bağla. Yüklemin istediği ekte mi diye bak.

  3. 3

    Ortak öge iki yükleme de uyuyorsa cümle sağlamdır. “Kitabı okudum ama anlamadım.” doğru bir cümle. Bozukluk, ortak ögenin yalnız birine uyduğu yerdedir.

  4. 4

    Cümlede -erek, -ip gibi bir fiilimsi varsa, onun işini yapanla yüklemin işini yapanı karşılaştır. Biri belliyken öteki söylenmiyorsa (girerek, başlandı) çatı uyuşmazlığı vardır.

Çözümlü örnek

Çözümlü örnek TUR-0518

Küçük çocuklar sokaktaki hayvanlara her gün yiyecek veriyor, çok da seviyor.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

  1. A“Veriyor” sözcüğü yerine “verirdi” sözcüğü getirilmelidir.
  2. B“Çocuklar” sözcüğünden sonra bir virgül konmalıdır.
  3. C“Yiyecek” sözcüğü cümleden büsbütün çıkarılmalıdır.
  4. D“Seviyor” sözcüğünden önce “onları” sözcüğü getirilmelidir.

Taktikle çözüm

İki yüklem say: veriyor, seviyor. Şimdi adım iki, ortak sözü ikisine ayrı ayrı bağla. "Hayvanlara veriyor" tutuyor. "Hayvanlara seviyor" tutmuyor; sevmek -e değil, -i ekli bir söz istiyor. Eksik olan orada.

Cümlede iki yargı var: hayvanlara yiyecek vermek ve onları sevmek. “Hayvanlara” sözü “-e” ekini taşır ve yalnızca “veriyor” yüklemine bağlanır; “seviyor” yüklemi ise “-i” ekli bir nesne ister ve cümlede böyle bir söz bulamazsın. Sevme yargısının nesnesi eksiktir ve bu eksiklik ancak ona ait bir nesne eklenerek giderilir.

3.519

soru · dört ders · tamamı çözümlü

Taktiği okudun. Uygulayacağın sorular uygulamada: 38 taktiğin tamamı, dört ders, hepsi çözümlü.

Google Play · yakında

Türkçe taktikleri