Ana sayfa / Taktikler / Boşluğa gelecek cümle
Taktik 8 · Türkçe
Boşluğa gelecek cümle
Boşluğu doldurmadan önce sonraki cümlenin başındaki bağlaca bak. Çünkü mü, bu yüzden mi, ama mı? O bağlaç boşluğa ne geleceğini söyler.
Nasıl yapılır
- 1
Boşluktan sonraki cümlenin başındaki bağlaca bak. Sebep mi (çünkü, zira), sonuç mu (bu yüzden, dolayısıyla), karşıtlık mı (ancak, oysa, buna karşın)?
- 2
Sonra sebep geliyorsa boşlukta bir görüş vardır. Sonuç geliyorsa boşlukta o sonucun gerekçesi vardır. Karşıtlık geliyorsa boşlukta, sonraki cümlenin çürüttüğü ya da sınırladığı görüş vardır.
- 3
Sonraki cümledeki bu, bunu, böyle sözü neyi gösteriyorsa boşluk onu söylemeli.
- 4
Bağlaç cümlenin başında değil de içindeyse 1. adım işe yaramaz. Doğrudan 3. adıma geç ve iki cümlenin hangi ortak konuda karşılaştığına bak.
Dikkat
Çözümlü örnek
Çözümlü örnek · Paragrafta anlam · TUR-1144
Kâğıt katlamanın tek kuralı vardır: kâğıt kesilmez, yapıştırılmaz. Elindeki kare, ne kadar karmaşık görünürse görünsün, yalnız katlarla o biçime dönüşecektir. ---- Çünkü her kat, bir sonraki katın ölçüsünü verir; kenarı bir milim kaydırarak bastırdığın ilk çizgi, onuncu adımda parmak kalınlığında bir sapmaya dönüşür. Bu yüzden bir modeli bitiremeyene ustaların söylediği tek şey vardır: kâğıdı aç, en baştan başla.
Metinde boş bırakılan yere, anlatımın gidişine uyacak biçimde hangisi yazılabilir?
- AYeni başlayan birinin elinde şekil çoğunlukla son adımda dağılır, çünkü sabrı tükenir.
- BYeni başlayan biri tıkandığında sorun, çoğu kez şeklin zorluğunda değil ilk katlardaki özensizliğindedir.
- CKâğıdın kalınlığı arttıkça katların üst üste binmesi güçleşir ve şekil ortasından kabarır.
- DKatlama yapılan masanın düz olması, ortaya çıkan modelin de düzgün durmasını sağlar.
Çözüm
Doğru cevap: B
Boşluktan sonraki cümle "Çünkü" ile başlar ve her katın bir sonrakinin ölçüsünü verdiğini, ilk çizgideki bir milimlik kaymanın onuncu adımda büyüdüğünü söyler. Bu gerekçe, ancak boşlukta sorunun başlangıçtaki katlarda arandığı söylenmişse bir şeyi açıklar. Metnin sonundaki "kâğıdı aç, en baştan başla" öğüdü de aynı yöne çalışır.
A) Sonraki cümle ilk çizgideki kaymayı anlatır; son adımda tükenen sabra bir gerekçe getirmez.
C) Kâğıdın kalınlığından metinde hiç söz edilmez, sonraki cümle de bunu açıklamaz.
D) Zeminin düzlüğü metnin dışındadır; "Çünkü" ile gelen açıklamayla bağlanmaz.
Taktik burada nasıl işledi
Adım bir: sonraki cümle "Çünkü" ile açılıyor, demek sebep geliyor. Öyleyse boşlukta bir yargı olmalı. Sebep neyi anlatıyor, ilk katlardaki kaymayı; o zaman yargı da sorunu ilk katlara bağlamalı.
Şimdi sen dene
Aynı taktikle çözülür. Önce kendin dene, sonra çözümü aç.
Şimdi sen dene · Paragrafta anlam · TUR-1243
Sokağın başındaki uzun duvar yıllarca boş kaldı; boyası döküldükçe üstüne ilan yapıştırıldı, ilan üstüne ilan bindi. Geçen yaz mahalleden birkaç kişi bu duvarı boyamayı önerdi. İlk toplantıda herkesin aklında başka bir resim vardı: kimi çiçek, kimi deniz, kimi de mahallenin eski fotoğraflarından bir sahne istiyordu. Kimse kendi isteğinden vazgeçmeye niyetli görünmüyordu. ---- Böylece duvar, tek bir resim yerine herkesin kendi bölümünü çizdiği yatay bir şerit hâline geldi. Alt sıradaki bölümleri en küçükler boyadı, üst sıraya boyu yetenler çıktı; renkler bitince komşular kendi evlerinden artan boyaları getirdi. Ortaya, hiçbirinin tek başına düşünmediği bir resim çıktı. Kimse "benim fikrim uygulanmadı" demedi, çünkü herkesin fikrinden bir parça duvarda duruyordu. Şimdi o sokaktan geçenler duvarın önünde yavaşlıyor, boyayı kimin yaptığını soruyor.
Bu metinde boş bırakılan yere, öncesi ve sonrasıyla uyuşacak biçimde aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
- ABoya masrafını karşılamak için sokaktaki esnaftan yardım istemeye karar verdiler.
- BDuvarın önündeki kaldırımın da onarılması gerektiği o gün konuşulmaya başlandı.
- CTartışma uzayınca tek bir resim seçmek yerine duvarı bölümlere ayırmayı denediler.
- DSonunda oylama yapıldı ve en çok oyu alan deniz resmi bütün duvara çizildi.
Cevabı ve çözümü göster
Çözüm
Doğru cevap: C
Boşluktan önce herkesin başka bir resim istediğini ve kimsenin isteğinden vazgeçmediğini okursun; boşluktan sonra duvarın tek bir resim yerine herkesin kendi bölümünü çizdiği bir şeride dönüştüğü söylenir. Bu iki bilgiyi birbirine bağlayan tek adım, seçim yapmaktan vazgeçip duvarı bölümlere ayırma kararıdır. Boşluğa gelen cümle bu kararı taşımalıdır.
A) Para toplamak, sonrasında anlatılan bölümlere ayırma çözümüne bağlanmaz.
B) Kaldırım onarımı metinde hiç geçmez; anlatılanların yönünü konu dışına çevirir.
D) Tek bir resmin seçilmesi, hemen ardından anlatılan ortak şeritle çelişir.
3.519
MEB tarzı soru · dört ders · tamamı çözümlü
Bu taktiği uygulayacağın sorular uygulamada. 38 taktiğin tamamı, dört ders, hepsi çözümlü.
Google Play · yakında